Mini-gids: zo bereid je je raad voor op de Governance Code Cultuur 2027
Op 25 juni 2026 presenteerde Cultuur+Ondernemen de vernieuwde Governance Code Cultuur. Vanaf 2027 vervangt die de code uit 2019. Wie dit najaar een bestuurder of toezichthouder werft, werkt feitelijk al met de nieuwe spelregels. Vijf dingen die je nu kunt regelen.
1. Tel je raad na. Voor organisaties met baten boven de twee miljoen euro gaat het minimumaantal toezichthouders van drie naar vijf, met plek voor een trainee (aanbeveling 8.2). Pak je begroting en je rooster van aftreden erbij. Moet je uitbreiden, begin dan nu: een zorgvuldige werving kost al snel een half jaar.
2. Stel een passende vergoeding vast. De oude code sprak van een "eventuele" vergoeding. De nieuwe zegt dat de raad een passende vergoeding vaststelt, afgestemd op aard en omvang van de organisatie (8.7). Agendeer dit voor je eerstvolgende vergadering en leg de afweging vast. Een vergoeding maakt de rol toegankelijk voor mensen die zich onbetaald toezicht niet kunnen veroorloven, en dat is winst voor de samenstelling van je raad.
3. Betrek de bestuurder bij het profiel. De raad van toezicht raadpleegt voortaan de bestuurder bij het opstellen van profielen voor nieuwe toezichthouders (8.3). Spreek af hoe je dat doet vóór de volgende vacature zich aandient. Zo wordt werving een gedeeld gesprek over wat de organisatie nodig heeft.
4. Regel sociale veiligheid, en wijs je aanspreekpunt aan. De code verankert sociale veiligheid expliciet. Het bestuur zorgt voor een externe vertrouwenspersoon (6.3): check of die er is en of medewerkers weten hoe ze die persoon bereiken. Voor de raad komt daar iets bij. Die kiest één lid als aanspreekpunt voor interne belanghebbenden wanneer er iets misgaat binnen het bestuur of de raad zelf, en maakt bekend wie dat is (principe 7). Beide zijn in één vergadering te regelen.
5. Leg tegenstrijdig belang langs de WBTR. Gewenste en ongewenste belangenverstrengeling zijn geschrapt. Er is nog één begrip: (mogelijk) tegenstrijdig belang, in lijn met de wet. Controleer of je statuten en reglementen dat volgen. Het jaarverslag vraagt bovendien om een inhoudelijke verantwoording in plaats van een afvinklijstje, dus documenteer je afwegingen dit jaar al.
De rode draad: de code is concreter en toegankelijker geworden, en raakt direct aan hoe je een raad samenstelt en werft. Wachten tot december maakt elk van deze vijf punten lastiger.
Hulp nodig?
DDJ& begeleidt culturele organisaties bij de samenstelling en werving van besturen en raden van toezicht, en adviseert over de toepassing van de nieuwe code.
Plan direct een governance-gesprek in zonder verplichtingen.
